Τι ωραίο που είναι το παιχνίδι! Και πόσο σημαντικό για ένα παιδί σε κάθε ηλικία να παίζει! Μη νομίζετε πως το παιχνίδι είναι κάτι απλό, ή πως το μόνο που προσφέρει είναι μια διασκέδαση ή απλά να σκοτώνεις την ώρα σου με κάτι. Είναι πολύ πιο βαθύ απ’αυτό που φαίνεται, έχει διάφορα στάδια και πάρα πολλά οφέλη!
Για να τα αναλύσουμε όμως μαζί, να δούμε τι περίπου σημαίνει να παίζει ένα παιδί!
Αρχικά πρέπει να οριοθετήσουμε, σύμφωνα με τις ηλικίες, πως λέγεται η κάθε μορφή παιχνιδιού και τι στην ουσία εξυπηρετεί!
Εννοείται το παιχνίδι ξεκινά από την βρεφική ηλικία και μάλιστα από 6 μηνών! Πιο αναλυτικά:
• 6-8 μηνών ξεκινάει το αισθησιοκινητικό παιχνίδι, δηλαδή μέσα από τις αισθήσεις, όπως την όραση, την αφή και την ακοή, προσπαθεί να εξερευνήσει το περιβάλλον
• 6-9 μηνών υπάρχει το οργανωτικό παιχνίδι, το οποίο είναι η τοποθέτηση π.χ. κύβων ή τουβλάκια σε σειρά, ή το ένα πάνω στο άλλο, ή το να μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο κλπ. Κάτι που είναι χωρίς ιδιαίτερη σημασία στον πραγματικό σκοπό και λειτουργίας των αντικειμένων
• 9-12 μηνών ξεκινάει το λειτουργικό παιχνίδι, στο οποίο χρησιμοποιεί αυθόρμητα αντικείμενα σύμφωνα με τη λειτουργία τους π.χ. αυτοκινητάκια να κάνουν βόλτες
• 18 μηνών πλέον μπαίνουμε στο συμβολικό παιχνίδι, όπου και δίνει ιδιότητες σε πράγματα, τα οποία δεν είναι αυτό που βλέπει, όπως για παράδειγμα τα τουβλάκια να γίνονται αμάξια και να τα χρησιμοποιεί με τη συγκεκριμένη λειτουργία
Από εκεί και μετά παίρνουν θέση το παιχνίδι ρόλων ( το παιδί υποδύεται ρόλους π.χ. κάνει τη μαμά ή τον μπαμπά κρατώντας κούκλα ή φροντίζοντας το μωρό, ή υποδύεται επαγγέλματα όπως ένας μανάβης, μια αστροναύτης, ενας δάσκαλος, ή μια γιατρίνα κ.α.), καθώς και το φανταστικό παιχνίδι (χρησιμοποιούν δηλαδή αντικείμενα με τελείως διαφορετική λειτουργία από την πραγματική π.χ. μια κουτάλα για σπαθί, ή ένα σεντόνι για κάπα του σούπερ ήρωα κ.α.) , τα οποία ακολουθούν το παιδί για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα και αποτελούν σημαντικότατα κομμάτια για την εξέλιξη και διαμόρφωση του χαρακτήρα του!!!
Τώρα που ξεχωρίσαμε τα στάδια του παιχνιδιού, για να δούμε, λοιπόν, και τα οφέλη του! Πως βοηθά ένα παιδί να χρησιμοποιεί το παιχνίδι ρόλων που ονομάσαμε πριν ή το συμβολικό – φανταστικό παιχνίδι;
Το παιχνίδι βοηθάει:
~ στις κοινωνικές δεξιότητες! Όταν παίζουν με ρόλους και χρησιμοποιούν αντικείμενα για να ολοκληρωθεί όλο αυτό που υποδύονται, μπαίνουν σε μια διαδικασία να συνηδητοποιουν μια άλλη πραγματικότητα! Μια καθημερινότητα! Εκεί δεν είναι τα παιδιά που τους φροντίζει και τους καθοδηγεί κάποιος, αλλά μπορούν να είναι ο οποιοσδήποτε που καλείται να επιλύσει κάποιο καθημερινό «πρόβλημα». Και κάθε φορά και κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, ξεφυτρώνουν καινούργια θέματα που χρειάζονται λύση, οπότε είναι εκεί για να το προσπαθήσουν και να τα φέρουν εις πέρας. Άρα το παιχνίδι βοηθά στην επίλυση προβλημάτων ( π.χ. θέλω να παίξω τον μανάβη. Τι πουλάει ο μανάβης; Που θα τα βάλω τα φρούτα και που τα λαχανικά; Τι λέω σε αυτόν που θα τα πάρει και πως του τα δίνω; Θέλω να γίνω μαμά. Πρέπει να ταισω το μωρό κ.ο.κ.). Επίσης μπορούν να ελέγξουν συναισθήματα όπως θυμό, λύπη, χαρά. Αυτό που γίνεται πολύ έντονα και εύκολα είναι η ενσυναίσθηση καθώς μπαίνουν στη θέση του άλλου!! Και ακόμα μαθαίνουν να αναλαμβάνουν ευθύνες και εννοείται να τηρούν κανόνες. Το σίγουρο είναι πως ωριμάζουν συναισθηματικά και έχουν την δυνατότητα να επιλέγουν κάθε φορά διαφορετική εξέλιξη και διαφορετικό τέλος στο κάθε παιχνίδι!!
~ στις γλωσσικές δεξιότητες και ικανότητες! Το παιδί όταν παίζει, χρησιμοποιεί πολύ περισσότερες λέξεις και προτασούλες! Είναι μάλιστα πολύ πιθανό να εκφράσει καινούργιες λέξεις αλλά και να αναπαράγει εκφράσεις που ακούει από το περιβάλλον! Επίσης, θα τα πει και με διαφορετικό τρόπο, με άλλο τόνο και χρώμα, ανάλογα τον ρόλο που παίζει (προσωδία)! Αυτό συμβαίνει γιατί επικεντρώνεται στο παιχνίδι και όχι στον λόγο, οπότε βγαίνει και αβίαστα! Έτσι υπάρχει ανάπτυξη λεξιλογίου αλλά και ένας πιο ώριμος λόγος, καθώς η κατάσταση που μπορεί να υποδύεται να χρειάζεται και την απαραίτητη ωριμότητα!
~ στη λεπτή και αδρή κινητικότητα
~στην αυτοπεποίθηση του παιδιού! Τα παιδιά που παίζουν έχουν περισσότερη σιγουριά και νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια για το τι πρόκειται να συμβεί!!
Για όλους αυτούς τους λόγους, παιχνίδι και πάλι παιχνίδι!!!
Ψύρρα Θεοδώρα, Λογοθεραπεύτρια
Τύρναβος
Λογοπατήματα 